FOTO 3 IMG_1265

Nieuwe vaardigheden leren. De sleutel naar een nieuwe en andere toekomst.

auteur: Wijnand van Lieshout, 2017

Wat heb je nodig om als (overheids-)medewerker nu en in de toekomst succesvol en vooral gelukkig te zijn? In dit artikel een tipje van de sluier.
Als we het over nieuwe vaardigheden hebben welke bedoelen we dan? Het zijn vaardigheden die je vooral nodig hebt in een sterk geautomatiseerde en gedigitaliseerde overheid. Voor het bedrijfsleven zijn ze ook zeker noodzakelijk.
Laten we het concreet maken. Ze zijn in vier domeinen te verdelen.
De interpersoonlijke vaardigheden(1); de intra-persoonlijke vaardigheden(2); de digitale vaardigheden(3) en de denkvaardigheden(4).

Basis nodig
Om deze vaardigheden tot wasdom te laten komen heb je een basis nodig. Noem het een fundament. Mogelijk te omschrijven als ‘volwassen’. Er dient als het ware een bewerkte bodem te zijn waarop de vaardigheden kunnen groeien. Dit kan op alle organisatie-kwaliteitsniveaus(5). Je dient als medewerker het stuur van je eigen ontwikkelingsrichting stevig vast te pakken.
Nog een ander puntje. De vaardigheden zijn zeker ook niet allemaal nieuw en onbekend. Maar de wereld of context waarin ze moeten worden gebruikt is zeker nieuw of op zijn minst heel sterk aan het veranderen. De huidige technologie speelt hierbij natuurlijk een grote rol.

Een vaardigheid/skill nader uitgewerkt
Het gaat in dit kader te ver om alle vaardigheden, vanaf nu te noemen Future Work Skills (FWS), nader uit te werken. Het zou een heus boek worden. De stichting Digitale Overheid besteed jaarlijks voor en tijdens de Dag van de Digitale Overheid veel aandacht aan dit thema. Deze Dag is in 2018 op 31 mei, en wordt georganiseerd in samenwerking met de gemeente Harderwijk.
We werken in dit artikel een van de vaardigheden iets uit die voor iedereen tot de verbeelding spreekt: Samenwerken.

Samenwerken is meervoudig kijken
Een mooie uitspraak over samenwerken is dat het een meervoudig scheppingsproces is niet van functionarissen maar van mensen. In deze uitspraak zit meteen de kern van de kwaliteit van samenwerken. Het gaat om elkaar als mens echt te ontmoeten, open te staan voor een meervoudige kijk op een probleem of kans, vooral om te luisteren. Het zijn herkenbare individuen die samen bezig zijn met een thema dat leeft. Zodra in een samenwerking instituties of intern in een organisatie bijvoorbeeld afdelingen als zodanig rond de tafel gaan zitten staat de samenwerking al op een grote afstand.
De andere dimensie van meervoudig kijken is dat vanuit overheidsperspectief altijd gekeken wordt naar de zgn. vier B’s: Burgers, als gebruikers; Bestuur als richting gevend; (Bureaucraten) ambtenaren: dienders van het collectief belang en Bedrijven als (mede)vormgevers van de maatschappij.
Door de technologische mogelijkheden en het breed scala aan (virtuele) communicatiemiddelen maakt dit meervoudig kijken makkelijker en aantrekkelijker. De dialoog kan tot wasdom komen. Wat te denken over de beschikbare (big)data die feitelijke analyses mogelijk maakt. Het samenwerken wordt hierdoor echt meervoudig dimensionaal.
Met de juiste Future Work Skills kan samenwerken in een in- of extern netwerk worden gefaciliteerd en komt zelfsturing aan de oppervlakte. Multidisciplinaire teams die in een (overheids-)organisatie levende thema’s oppakken gebruikmakend van alle beschikbare digitale middelen zoals bijvoorbeeld cocreatie en coproductie.

Zoals beloofd echt een tipje van de sluier. Wil je er meer over weten, volg dan de stichting Digitale Overheid o.a. via deze website (www.digitaleoverheid.org).
De stichting is een onafhankelijke niet-gouvernementele organisatie die een hoogwaardige en innovatieve bijdrage wil leveren aan een eigentijdse en digitale overheid. Dit doet ze mede door het jaarlijks organiseren van de Dag van de Digitale Overheid en de oprichting van de Academie Digitale Overheid als een blended leeromgeving voor Future Work Skills.

_____________________________________________________________________________________________________

Wijnand van Lieshout is directeur van de Stichting Digitale Overheid. Hij heeft een passie voor de mogelijkheden van technologie, samenwerken, veranderkunde, innovatie en leven lang leren. Hij is bedrijfskundige en fotograaf. Zijn kernkwaliteiten zijn: observeren, analyseren, vertellen en verbeelden van wat hij voelt en ziet. Ook is hij co-auteur van het boek Kristallen van Samenwerken.

.
(1) o.a. communicatie, samenwerken, sociaal-cultureel, sociale intelligentie
(2) o.a. het leren leren, zelfregulatie, ondernemendheid
(3) o.a. mediawijsheid, instrumenteel, informatie-technisch, computational thinking
(4) o.a. probleemoplossend vermogen, kritisch denken, creatief en innovatief denken
(5) zowel strategisch, tactisch als operationeel

Share this Post!

About the Author : Reinier Overtoom